Eserlere Göre Listeleme

Hans Kelsen, 1953 tarihli bu küçük kitabında adalet sorununu, çıkar ve değer çatışmalarını çözme ve insan davranışlarını gerekçelendirme sorunu olarak ele almaktadır: Kelsen'e göre mutlak adalet mümkün değildir, ancak göreceli adalet en azından hoşgörüye yol açar. Dünya genelinde mevcut mülteci hareketlerinin hemen herkes için yarattığı zorluklar göz önüne alındığında bu soru (Adalet Nedir? sorusu), temel öneminin ötesinde, özellikle güncel hâle gelmiştir.

Emekli ağır ceza hâkimi Sezgin'in, kendisini hayata bağlayan kızı Belgin’in öldürülmesi ve sanık olarak yargılanan damadı İlker’in beraat etmesi, adalete ve mesleğine olan inancını yitirmesine neden olur. Yaşadığı şehirden uzaklaşarak bir sahil kasabasına yerleşir. Sezgin, her ne kadar mahkemede beraat etmiş olsa da kızını, damadı İlker’in öldürdüğüne inanmaktadır. Adaleti kendi yöntemleriyle gerçekleştirmek isteyen Sezgin, damadı İlker’i bir şekilde kaçırarak villanın mahzenine yaptırdığı hücreye hapseder. Kendisi ölünceye kadar damadının orada kalmasına karar verir.   Emekli hâkim arkadaşları Fuat, Nedim, Erdal ve eşi savcı Nazan, çok sevdikleri hâkim arkadaşları Sezgin’i yalnız bırakmamak için onu ayda birkaç defa ziyaret ederler. Sezgin'in kızının dava dosyasını kapatması, ani bir karar ile İstanbul’dan taşınması ve damadının da o tarihlerde ortadan kaybolması, arkadaşlarında şüphe uyandırır. Damadı İlker’e bir şeyler yapmış olabileceğinden endişe etmeye başlayan arkadaşları son ziyaretlerinde Sezgin’i sıkıştırırlar.

Bir toplumda suçla mücadelede, suç takibinden caydırıcılığa kadar uygulanan değişik yöntemler adalet sisteminin temelini oluşturan önemli faktörler olarak bilinir. Ancak, Durkheim'ın da yıllarca önce üstüne basarak söylediği gibi, suçun toplumsal hayattan bütünüyle kaldırılması mümkün olmadığı gibi bunun uygun bir yöntemi de yoktur. Suçu, bir toplumsal vakıa olarak günlük yaşamı katlanılmaz hale sokmayacak oranda düşürmek, o toplumda yerleşik adalet sisteminin yerine getirmesi gereken temel işlev olmalıdır. İşte bir disiplinlerarası (interdisipliner) çalışma alanı olan adalet psikolojisi, araştırmacılara bu anlamda, temel disiplinlere ve başka bilim dallarına da hakim olma sorumluluğu yükler. Adalet psikolojisi, suç profillerini ortaya koyarken, bunların artış ve düşüş oranları ile kendi içindeki değişimlerini tespit eder ve hukuksal açıdan ne tür önlemlere ihtiyaç duyulması gerektiğine işaret ederek hukuk politikalarının yeniden düzenlenmesini sağlar. Ne var ki, "hukuka aykırılık" üzerinde çalışıp, bunun bir bütüncül açıklamasını yaparken, mekandan kültüre, biyolojiden psikolojiye, ekonomiden siyasete kadar birçok faktörü değerlendirmeli, kişinin yaş grubunu ve çevresel etkileşimlerini göz önünde bulundurmalıdır. Bu nedenle, adalet psikolojisi "normal olmayan" davranış biçimlerine odaklanan bir disiplin olarak ceza politikalarının belirlenmesi için de temel veriler sunar. Prof. Dr. Yasemin Işıktaç'ın bu eseri, hukuk öğrencileri ve sözkonusu alanlara yabancı olabilecek tüm okurlar düşünülerek kaleme alındı. Özellikle hukuk felsefesi ve hukuk sosyolojisi alanlarında uzmanlaşmış bir bilim insanı olan Işıktaç'ın Adalet Psikolojisi adlı bu kitabında, genel bir girişten sonra başta suçlu psikolojisi, suç kavramı, sanık psikolojisi tahlilleri üzerinde durulmuş; usul psikolojisi tüm yanlarıyla ele alınmış; tanıklık, tanık psikolojisi, hükümlü psikolojisi, mağdur psikolojisi tüm yanlarıyla disiplinlerarası yöntemle incelenmiştir. Kitap, bu nitelikleri ile temel bir başvuru kitabı olarak öne çıkmaktadır.