En Son Eklenenler

ÖNSÖZ 1988 yılında Sahabe Dönemi Siyasi Hadiselerinin Kelâm i Prob-lemlere Etkilen adlıyla doktora lezı olarak savunulan bu çalış-ma, ilk olarak 1992 yılında basıldı. 2001 yılında Sahabe Döne-mi iktidar Kavgası adıyla ikinci baskısı yapıldı. Aradan otuz yıla yakın bir süre geçtikten sonra söz konusu çalışma, kamuoyun¬dan gelen eleştiriler de dikkate alınarak yeniden gözden geçi¬rildi. Metinde değinilen bazı kavramlar, dipnotlarla açıklanma¬ya çalışıldı. Kitabın adına Alevı-Sıınni Ayrışmasının Arka Planı alt başlığı eklendi. Bu eklemenin temel gerekçesi, ayrışmanın kök¬lerinin Hz. Peygamber sonrası siyasi süreç ve iktidar mücadele¬sine dayanıyor olmasıdır. Bilindiği gibi Müslüman sıyası tarihinde Alevi terimi ilk de¬fa hilafetle ilgili anlaşmazlıklar sırasında kullanılmıştır. Hz. Peygamberin vefatının ardından ortaya çıkan ve Hz. Osman'ın öldürülmesinden sonra şiddetlenen sıyası iktidar mücadelesinde Hz. Alı tarafını tutanlara 'Alevi)ye' veya 'Şiatu Alî', bunların karşısında olan gruplara ela ‘Osmântyye' yani 'Osman Taraftarları', denmiştir. Zamanla 'Şî'atu Osman', ‘Osmânıyye'1 olarak, ‘Şî'atu Alî’ ise ‘Şî'a' olarak terımleşmıştır. Bu sebeple, kitabın adındaki alt başlığın Şıı-Sünm şeklinde değil de 'Alevi-Sünm Ayrışması' biçiminde olması bahsi geçen tarihsel verilerle de ilgilidir. ,Şia, Hz, Peygamberin vefatından sonra devlet yönetiminin Hz. Ali ye ve onun soyundan gelenlere ait olduğu düşüncesini benimseyen çeşitli grupların ortak adıdır

Toplumsal kurumlar, roller, normlar… Sosyal bilimlerin aşina olunduğu kadar üzerine pek de düşünülmeyen bu kavramlarına ilişkin olarak Goffman yine ezber bozucu bir analizle karşımıza çıkıyor. Toplumsal rol kavramını, makro analizlerin yarı donuk yarı tedrisi kalıplarından çekerek etkileşim ve karşılaşmaların zengin ve canlı sahnesine yerleştiriyor. Mekanik bir icracı olmanın çok ötesinde birey, yaşamının farklı sahnelerinde rol yükümlülükleriyle fiili performansı arasına mesafe koyabilen, yani rolünü yer-ve-duruma göre belli tahditler altında eğip bükebilen, ancak biyografik bir sürekliliğe de sahip olabilen mahir bir yorumcu olarak arz-ı endam ediyor. Goffman, bir konvansiyon olarak rolü gömülü faaliyet sistemlerinin ve dolayısıyla da benlik oluşumunun merkezine yerleştirerek, sosyolojik soruşturmanın içine düşebileceği ontolojik kapanı da yerinden oynatıyor: “yapmak, olmaktır”. Ancak, bir faaliyet kümesinin kimlik temin eden bir role zemin hazırlayabilmesi için, söz konusu faaliyetlerin belli türden bir ahlaki haleyle donatılmış olmaları gerektiğini de belirtiyor Goffman: “Tek başına yetkin bir sahneleme kimlik temin etmek için yeterli değildir; faaliyetlerin toplumsal olarak tesis edilmesi ve anlamlandırılması gereklidir. [Aksi takdirde] mecburi görev ve işler yerine getirilir ancak içinde bulunulan gömülü faaliyet sistemine özel bir sadakat/adanma veya yönelim [geliştirilmesine] hemen hemen hiç müsaade edilmez. Burada yapmak, olmak değildir.” Neyin ne olduğu ve kimin ne yaptığı her zaman belli olmayan çevrenize bir de Goffman’ın penceresinden bakmaya ne dersiniz?

Elizabeth Strout’un Pulitzer ödüllü çok satan kitabı Kül Mevsimi, bütün kusurlarına rağmen olağanüstü bir insancıllığa sahip kahramanı Olive Kitteridge’in eşliğinde okurlarını sıradan insanların gündelik detayların büyüsüyle örülü yaşamlarında bir gezintiye çıkarıyor. Bazen inatçı, bazen sabırlı, bazen anlayışlı bazense hazin bir inkâr içindeki Olive Kitteridge bilerek ya da bilmeyerek birçok hayata dokunur: Olive’in aşırı hassaslığından bıkmış bir oğul; evliliğine olan sadakati hem bir lütuf hem de bir lanet olan bir koca; geçmişte yaşadığı bir aşk macerası peşini bırakmayan bir piyanist; yaşama isteğini kaybetmiş eski bir öğrenci… Strout’un geçmişin yakıcı acılarının bıraktığı küllerle hesaplaşan, hayatlarının olgunluk dönemindeki karakterleri canlılıkları ve tanıdıklıklarıyla bize ancak Salinger gibi büyük yazarlarda rastlayacağımız türden inceliklerle dolu bir dünyayı hatırlatıyor. “Zekice ve empatik… Büyüleyici Olive’in ekseninde dönen on üç hikaye ile Elizabeth Strout unutulmaz bir roman yazmış.” -O: OPRAH MAGAZINE “Roman sevenler, bu ismi unutmayın: Olive Kitteridge… Bu kahramanı asla hafızanızdan silemeyeceksiniz… Elizabeth Strout dahiyane sürprizler, yoğun bir duygusallık ve zengin bir ironiyle inşa etmiş öykülerini. Olağanüstü, güçlü bir hikâye.” -USA Today “Eğlenceli, tehlikeli olan ve vicdan azabı duyan Olive Kitteridge yürekli biri ve içinde mecburi bir yaşam gücü taşımakta. O sahnede olmadığında, onu dört gözle bekliyoruz. Onun sayesinde kitap çok sürükleyici.” -San Francisco Chronicle “Kül Mevsimi değerli bir fotoğraf gibi hafızalarda yer ediyor.” -Seattle Post-Intelligencer “Strout, şaşırtıcı bir güçle sıradan olana hayat katıyor.” -The New Yorker

"Belki de kırılmıştır kalbim. Bildiğimiz anlamda kırık bir kalp değil, sadece ortadan ikiye çatlamış bir kalp de değil. Şömine rafından alınıp, sert bir el tarafından sökülerek parçalarına ayrılan, sonra da paramparça bir halde yere bırakılan bir saat gibi. Bir daha çalışamayacak kadar parçalanmış bir saat…" Ünlü bir kuyumcu ailesinin gelini olan Isabella Winterbourne, kalbi acıdan kavrulsa da, 1901 yılında eşiyle birlikte o çok kıymetli hediyeyi Avustralya parlamentosuna teslim etmek üzere bir gemi yolculuğuna çıkmak zorundadır. Ancak gemi Queensland sahilinde batar ve bu kazadan sağ kurtulan tek kişi Isabella'dır. Ve ne talihtir ki eşinin gözü gibi sakındığı hediye de kıyıya vurmuştur. Isabella bir karar vermek zorundadır. Ya kocasının zengin ve baskıcı ailesine geri dönecektir ya da elindeki bu hediyeyle yıllardır özlemini çektiği saklı rüyasını gerçekleştirecektir. İşte o an uçsuz bucaksız karanlık sahilde bir ışık dikkatini çeker. Ve Isabella deniz fenerinin sığınağına bırakır kendini… Bir asır sonra Libby Slater, hiç karşılık beklemeden sevdiği adamı kaybedince, artık ona anlamsız gelen Paris şehrini ardında bırakmaya karar verir. Yaşamını çocukluğunun geçtiği Deniz Feneri Koyu'nda devam ettirecektir. Ancak yirmi senedir hiç görüşmediği kız kardeşinin düşüncesi onu endişelendirse de geçmişte yapılan hataların telafisi yoktur. Dahası fener evinde kalmaya başladığı günler ona bu koyun her zaman sürprizlerle dolu olduğunu gösterecektir… Kır Çiçeği Tepesi ile gönülleri fetheden Kimberley Freeman, farklı yüzyıllarda yaşamış iki kadının geçmişi geride bırakıp geleceklerine yön verişlerini ustalıkla anlatıyor. Ve bu kadınların aradıkları cevaplar ise Deniz Feneri Koyu'nda saklı. "Freeman, bir asır arayla yaşayan ama geçmişin zorluklarıyla bir şekilde başa çıkan ve aynı deniz fenerinin huzuruna sığınan iki kadının hikâyesini ustalıkla kaleme alıyor." -Publishers Weekly- (Tanıtım Bülteninden)