Eserlere Göre Listeleme

Moliere (Jean-Baptiste Poquelin) (1622-1673); Yalnızca oynanması amacıyla yazdıklarındaki tiplemelerle dünya edebiyatında, Shakespeare'den sonra insan gerçekliğine belki de en derinlemesine nüfuz eden oyun yazarlarından biridir. Kadınlar Mektebi'nden Kibarlık Budalası'na, Cimri'den Hastalık Hastası'na bu oyunlar, dönemin tutucu otoritelerini rahatsız etmekle kalmamış, 300 yılı aşkın bir süredir aynı tazelikle sahnelenmeyi sürdürmüşlerdir.

"Dünyadaki insanların en az insan olanı; yeryüzündeki canlıların en katı yüreklisi, pintilerin en pintisidir. Onun sevmesinden kuru, onun okşamasından kısır bir şey olamaz. Vermek öylesine zoruna gider ki, selam bile vermez kimseye, onu bile alır; yalnız alır..." Böyle betimliyor onu tanıyanlar Cimri'yi... Kimdir bu Cimri? Gerçekten de dedikleri kadar acımasız, katı yürekli, pinti ve kötü müdür? İnsan doğuştan mı böyle olur? Sadece yazılmış bir karakter midir Cimri? Etrafımızda var mıdır böyleleri? Nasıl bir şey olurdu böylesi bir insanla yaşamak? 17. yüzyılda yaşamış Fransız komedya yazarı Moliere'in ünlü eseri Cimri'de belli bir zümreye bakmakla bir genelleştirmeye bakmak arasındaki pencereden birçok insanın ve ailelerin iç ve dış yapısına bakacak, garip rastlantılara tanık olacaksınız.

İddia edilir ki; bi adam cimrilikte sınıra dayanmış. Hatta cimrilerin lideri olmuş. Eline geçen parayla konuşur, sohbet edermiş, paraya; "Canım sana feda olsun! Bana gelmekte niçin bu kadar geciktin?" dermiş. Yine bir konuşmasında; "Hangi mesafeleri katettin! Hangi keselerden ayrıldın! Hangi düşük insanı yücelttin! Hangi şerefi beş paralık ettin! Bundan sonra ne açık ne de güneşte kalmayacaksın!" deyip, parayı kesesine atmış. Ardından da; "Allah Teala´nın adıyla, küçümsenmeyeceğin, horlanıp rahatsız edilmeyeceğin bu yerde otur." diye nasihatte bulunmuş. Onun, kesesine giren bir dirhemi çıkardığını gören kimse olmamıştır. Bir keresinde ailesi; canlarının çektiği bir şeyi alıvermesi, hiç olmazsa bir dirhem harcaması için yalvar yakar oldular. İsteği yerine getirmemek için çok çabaladı. Sonunda nasıl olduysa yanına bir dirhem alarak, çarşıya gitmek için yola çıktı. Yolda yılan oynatan birisini gördü. Adam bir dirhem kazanabilmek için kendisini yılanın üzerine atıyordu. Kendi kendine; "İnsanın uğruna can verdiği dirhemi yiyecek içecek için nasıl telef ederim. Bu gördüğüm, Allah´ın öğüdünden başka bir şey değil", diyerek evine döndü ve dirhemi kesesine geri koydu.