Eserlere Göre Listeleme

“Annemle babam için çaresizliğin umuduydu bilinmeze gitmek ve yeniden yaşama dair düşler kurabilmek. Oysaki benim düşlerim çocukluğumun neşeli kahkahasıyla birlikte Manastır’da kalmıştı.”   Yazarımız Nebahat Vanizor, Dili Çözülen Zamanlar romanıyla üçüncü kez okuru ile buluşuyor. İlk romanı Lale Otel ve ikinci romanı Bade ile okurlarının beğenisini kazanan yazarımız, sürükleyici ve kurgunun içine hemen alan yazım tarzıyla elinizden bırakamayacağınız yeni romanının kahramanlarından biri olan İlhan, İkinci Dünya Savaşı döneminde Makedonya’dan İstanbul’a göç eden bir ailenin çocuğudur. Geride bıraktıklarının hüznü ile yeni yaşam kurma mücadelesinin yoksul günlerinde çocuk yaşlarda çalışmak zorunda kalmıştır. Geçmiş ve günümüz arasında gelgitler yaparak kurgulanmış olan Dili Çözülen Zamanlar romanında İlhan ve ailesinin, Lale Otel romanının sevilen kahramanları Nil, Sinan ve Zelâl ile yolları nasıl kesişmiş olabilir? Gerçek hayat hikâyesinden esinlenen yazarımız, birçok duyguyu aynı anda hissedeceğiniz, kendi hayatınızdan da izler bularak sorgulatan ve düşündürten bir roman sunuyor.

Eva Meijer ömrü boyunca cebelleştiği depresyonla ilgili tefekkürünü yalın ve canlı bir dille bu kitaba damıtıyor. Şikayet etmiyor, kendini veya bir başkasını suçlamıyor, pozitif bir bakış açısı edinmek için çabalayarak depresyondan kurtulamayacağını biliyor. Dilimin Sınırları, yola çıkmak isteyenlerin yanlarına alması gereken bir pusula değil, düştükleri yerden kalkmak isteyenler için bir yâren.

Düşüncelerimizi düzenlemek, fikirlerimizi paylaşmak, iletişim kurmak, sevmek, belki de düş kurmak için vazgeçilmez bir araç olan dil kesinlikle insanın ayırıcı niteliğidir, öylesine doğal bir yetenektir ki biz onun ne kadar olağanüstü olduğunu unuturuz. Her insan konuşmaya yatkın olarak doğar, ama bunu yapmayı öğrenmesi gerekir. Çok eski zamanlarda bir gün, evrimin hangi küçük onarımı dilin ortaya çıkmasına yol açmıştır? Atalarımız kendilerini nasıl ifade ediyorlardı? Eskiden bir tek, evrensel dil var mıydı? Diller daha sonra neden farklılaştılar? Bütün zamanların mucizesi olan insan yavrusu her bebek konuşmayı nasıl yeniden öğrenir, sözcükleri nasıl tanır, beyninde neler olup biter? Antropologların, dilbilimcilerin ve nörobiyoloji uzmanlarının gerçekleştirdiği şaşırtıcı buluşlar, günümüzde ilk fosillerden bu yana dilin geçtiği yolun izlenmesine olanak verir. Üç önemli araştırmacı burada herkesin anlayabileceği bir diyalogla en güzel öykülerimizden birini, hiç kuşkusuz en benzersiz olanını anlatmak için birbirlerine el veriyorlar.

Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) Allaha ve âhiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun. buyurur ve konuşma âdâbı adına bize önemli bir ders verir. Konuştuğunda ağzından inci taneleri gibi sözler dökülen Resûlullah Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) kelimelerini bir kuyumcu hassasiyetinde kullanmış ve hiçbir zaman söz israfı sayılabilecek bir kelâm sarf etmemiştir. Kâmil müminin mühim bir özelliği sükûtunun tefekkür, kelâmının da hikmet olmasıdır. Rabbimizin bizlere emaneten vermiş olduğu her nimeti olduğu gibi beyan ve nutuk nimetini de Onun yolunda kullanmayı bilmeli, bu müstesna istidadı küfür, yalan, nifak, gıybet, dedikodu, söz taşıma vs kötü işlerde istihdam etmekten uzak durmalıyız. Atalarımız dilin insan gönlünde yaptığı kalıcı menfi tesiri Kılıç yarası iyileşir, ancak dil yarası iyileşmez sözleriyle ifade etmişlerdir. Ancak asıl yara dilini gıybette kullanana aittir. Bu öyle iyileşmez bir yaradır ki, ahirette dahi acı çektirecektir. Yaydan fırlayan okun, namludan çıkan kurşunun geri dönmesi mümkün olmadığı gibi ağızdan çıkan sözün de dönüşü yoktur. Eğer insan ahiret hesabına taşıyamayacağı yüklerin, ödeyemeyeceği hesapların altına girmek istemiyorsa öncelikle diline sahip çıkmalıdır. Öz doğru olmayınca, söz de doğru olmaz. Kalp dilin aynası olduğu gibi dil de kalbin aynasıdır. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bu münasabeti şu veciz cümlesiyle özetler: Kalbi dürüst olmadıkça kulun imanı doğru olmaz. Dili doğru olmadıkça da kalbi doğru olmaz.