Eserlere Göre Listeleme

Kalderaş, Sinti, Gitano, Gypsy, Atsiganos, Çigan, Zingari, Bohem, Rom ya da Roman... Çingan, Posa, Karaçi, Gurbet, Abdal, Kıpti, Pırpır, Esmer Vatandaş, Todi, Karaoğlan, Mango Arabacı, Mutrip, Elekçi, Köçer, Sepetçi, Cano, Mango ve nihayet Rom ya da Roman... Romanes; yani çingene dilinde "insan olan" anlamında ROM... Niçin önemlidir çingene kimliği ve kültürü? Bir toprağa bağlanmadan ve kendilerini millet olarak ilan etmeden bin yıldır geleneklerini koruyabildikleri için. Ve bu göç süresince yan yana yaşadıkları kültürleri etkileyip zenginleştirdikleri için. Göçebe ruhları "şimdi"yi yaşar hep. Zamanımızın samanlarını Ahmet Haşim ne güzel anlatır: "Çingene, insanın tabiata en yakın kalan güzel bir cinsidir. Zannedilir ki, bu tunç yüzlü ve fağfur dişli kır sakinleri, insan şekline girmiş birtakım neşeli yeşil ağaçlardır. Çingene, bizzat bahardır." Yakınımızdaki ve uzağımızdaki bu özgün kültür bizim için imgeseldir. Uçmaması için yeniden yazılması gerekli.

Film, telekinetik güçlere de sahip olan Perhan adında bir Çingene'nin, genç yaşta Yugoslavya'nın küçük bir köyünden çıkıp Milano'da bir suç şebekesine dahil oluşunu, Azra ile yaşadığı aşk ve kız kardeşi Danira'ya uzun süre sonra tekrar kavuşmak için gösterdiği çabalar etrafında anlatır.

Latif, anne-babası ve kardeşleriyle birlikte küçük bir kasabada yaşamaktadır. Ailesini geçindirmekte güçlük çeken babası, Latif'i de yanına alarak büyük bir kente, Tahran'a gider ve orada seyyar satıcılık yaparak para kazanmaya çalışır. Latif de zamanını sokaklarda, orada edindiği yeni arkadaşlarıyla birlikte, oyun oynayarak geçirir. Günün birinde bir oyuncakçı dükkânının önünde gördüğü çıngıraklı bir deveye hayran kalan Latif, o kocaman, şirin deveye sahip olmanın hayalini kurar ve dükkânın önünde ayrılmaz olur. Ancak aynı deveyi beğenen başka çocuklar da vardır. Çıngıraklı deve sonunda kimin olacaktır acaba?

Çingiz Kagan ve onun kurduğu Türk-Mogol Kaganlığı, o devirde bilinen dünyanın yarısını fethederek tarihte daha önce eşi benzeri görülmemiş bir başarıya imza atmıştı. Bir efsane gibi anılan ve Mogol adını cihana duyuran Çingiz Kagan, XIII. asırda sadece savaşlarda başarılı olan bir komutan değildi; o, aynı zamanda dağınık, sürekli birbiriyle mücadele eden ormanlı, bozkırlı Türk ve Mogol boylarını bir çatı altında birleştiren, Mogol toplumuna yeni nizam veren, yasa koyan, millî ve kültürel kimlik kazandırarak Büyük Mogol Ulusu’nu meydana getiren kişiydi. Bununla birlikte Çingiz’in oluşturduğu bu ulusun ve kurduğu devletin en kalabalık topluluğu Türklerdi. Muhtemelen Çingiz Kagan ve Türk danışmanları, binlerce yıldır birlikte yaşayan Türkler ile Mogolları kaynaştırmak, tek sancak altında toplamak ve bir uğurda savaştırmak için yeni bir meşruiyet telakkisine ihtiyaçları olduğunu iyi biliyorlardı. Bu ihtiyaca binaen Mogollarla Türklerin ortak yönlerinin ön plana çıkarıldığı, Çingiz Kagan’ın soyunun Oguz Kagan şeceresine dayandırıldığı pek çok yeni destan ve şecere düzülmeye başlandı. XIII. asırda Çingiz Kagan ve Mogollar için Türklere yakınlaşmak, en isabetli karardı. Bunun için Mogollar, Çingiz’i Asya’daki bütün Mogol ve Türklerin seveceği, benimseyeceği karizmatik bir lidere dönüştürmek için, Türklerden dinledikleri hikâye ve destanları bir şekilde kendilerine uyarladılar. İşte bu şekilde Oguz-nâmelerin bir devamı niteliğindeki Çingiz-nâmeler ortaya çıktı. Zamanla yeni bir sözlü tarih geleneğine dönüştü. Çingiz ve evlatlarının büyük fetihleri neticesine bozkırda Oguz an’anesinin yerini, Çingiz an’anesi aldı. Oguz-nâmeler yerine Çingiz-nâmelerin yazılıp yaygınlaşmasıyla birlikte Çingiz, bozkırın yeni Oguz’u oldu. Bundan sonra Asya bozkırlarında devlet kuran liderler, soylarını bir şekilde Çingiz Kagan’a dayandırma ihtiyacı duydular. Elinizdeki bu kitap, Çingiz öncesi düzen ile Çingiz’in getirdiği yeni düzeni Türkçe, Farsça ve Mogolca Çingiz-nâmeler üzerinden karşılaştırmalı bir şekilde inceleyerek bir cihan devletine giden sürecin arka planındaki esas unsur olan toplumu ve toplum yapısını gün yüzüne çıkarmaktadır.