En Son Eklenenler

"Sayfa Sınırları İçinde, çağdaş İtalyan edebiyatının dünyaca tanınan yazarı Elena Ferrante’nin okumak ve yazmak üzerine dört metnini bir araya getiriyor: Bunların ilk üçünü yazar Bologna Üniversitesi Umberto Eco Konferansları kapsamında üç ders için kaleme almıştır; dördüncüsü ise İtalyanistler Kongresi’nin kapanışında okunmak üzere yazdığı, büyük ozan Dante hakkında bir makaledir. Ferrante, bu metinlerde sayfanın kenar boşluklarının arasında kalan yerde yazınsal bir hayatın inşası üzerine kendi deneyimini merkezde tutarak düşünüyor: Okunmuş kitapların, edebiyat kanonunun dikte ettiklerinin ve daimi bir yazar adayının yerle bir ettiklerinin sonucunda bir dilin keşfedilişine ortak ediyor okuru. Bu aynı zamanda kadın gerçekliklerine yabancı bir dilin karşısında bir yenisinin yaratılması anlamına geliyor; “sınırların dışına taşıp rüzgâra kapılan sözcükleri” derlemeyi öğrenmek, “hiçbir satırı rüzgârda kaybolmayacak” eserlere doğru hep ilerlemek için. Yetişkinlerin Yalan Hayatı, Ferrante tutkunlarının tadını iyi bildikleri yeni bir haz eşiği, yeni bir hikâye."

Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi (AÖF) Medya Sosyolojisi Dersidir. Editör: Prof.Dr. Emre GÖKALP Yazarlar: Prof. Dr. Ali ERGUR (Bölüm 1), Dr. Öğretim Üyesi H. Göze ORHON (Bölüm 2), Prof. Dr. Fuat GÜLLÜPINAR (Bölüm 3), Arş. Gör. Mücahit BAYKUL (Bölüm 3), Prof. Dr. Emre GÖKALP (Bölüm 4), Doç. Dr. Yaşar SUVEREN (Bölüm 5, 8), Doç. Dr. Hakan ERGÜL (Bölüm 6), Dr. Öğretim Üyesi Tuba SÜTLÜOĞLU (Bölüm 7).

Neden Tanrı, Noel Baba’dan ya da Fang ortamındaki atalar Beyaz Öcü’den daha önemlidir? Cevabın gayet basit olduğu düşünülebilir: İnsanlar, Tanrı ile ataların varlığına inanırken Noel Baba ile Öcü’nün varlığına inanmaz. Ne var ki bu bir neden değil, sonuçtur. Bazı doğaüstü kavramlar öyle tasavvur edilir ki dünyadaki gerçek şeylere ve faillere atıfta bulunduğu çok bariz ya da en azından mümkün görünebilir. Mesele, bunun nasıl gerçekleştiğini açıklamaktır. Din, insanlık tarihinin en gizemli ve karmaşık olgularından biri. İnsanın olduğu her yerde dinler, tanrılar, ruhlar, ritüeller ve şeytanlar da bulunuyor. Peki neden? Dinler neden var ve nasıl oluşur? Neden bazı insanlar inanırken bazıları inanmaz? İnançlar nasıl bu kadar çok çeşitlilik gösterebilir? Ve en önemlisi: Tüm bunları mümkün ve makul kılan nedir? Antropolog Pascal Boyer, bir zamanlar büyük bir gizem barındıran tüm bu soruları antropoloji, bilişsel bilim, dilbilim ve evrimsel biyolojinin ışığında açıklıyor. Dini inançların ve davranışların açıklamasının aslında insan zihninin işleyişini anlamamızı sağlayacak bir anahtar olduğunu öne süren Boyer, bu konudaki geleneksel açıklamalara alternatif bir teori sunuyor. Boyer dinin kökenlerinden ritüellere, kurumsallaşmasından bireyleri harekete geçiren güçlü etkilerine kadar pek çok konuya açıklık getiriyor.

İnsan, en başından beri dünyayı belirli bir mekânda durarak anlamlandırır. Mağaraların karanlığında, dağların doruklarında, ormanların derinliklerinde ve görünmeyen âlemlerin eşiğinde mekân, hem bir sığınak hem de hakikati aramanın yolu hâline gelir. Mitlerin izini sürmek, mekânın mitolojik hafızadaki köklerini görünür kılar. Doğa unsurları, kutsal alanlar ve ölümün mekânı, anlatıların sessiz katmanlarında yeniden belirir. Mitoloji ile mekân arasındaki ilişki yalnızca kutsal yerlerin betimlenmesini değil, kimliğin inşasını, kültürel belleğin oluşumunu ve dilin dönüşümünü de içerir. Böylece mekân, toplumsal, kültürel ve düşünsel alanlarda çok katmanlı bir anlam örgüsüne dönüşür. Fenomenolojik, psikoanalitik, sosyolojik, antropolojik, felsefi ve postmodern yaklaşımlar aracılığıyla mitolojik mekânın çok yönlü doğası tartışmaya açılır. Mağara, yol, dağ, su, yeraltı ve öte âlem gibi ortak semboller farklı kültürlerin dokusunda yeniden okunur. Modern dünyanın hız, dijitalleşme ve mekânsızlıkla örülü yapısı içinde mekân algısının geçirdiği dönüşüm de bu tartışmanın güncel boyutunu oluşturur. Mitlerin mekânı nasıl kutsal anlamlarla donattığını ortaya koyan, mekân-insan ilişkisini kimlik bağlamında yorumlayarak mitolojik mekân algısının kültürel bellekteki karşılığını irdeleyen bu eser, söz konusu algının gelenekten modern dünyaya uzanan dönüşümünü sade ve bütüncül bir bakışla değerlendirir. Aynı zamanda akademisyenlerden araştırmacılara, kültür meraklılarından mitolojik anlatıların izini sürmek isteyen okurlara kadar geniş bir kitleye hitap eder. Hiç kuşkusuz, mekânın mitlerle kurduğu bağı anlamak, yalnızca geçmişe yönelmek değil, modern insanın kim olduğuna dair yeni sorular sormaktır.