Eserlere Göre Listeleme

19. yüzyılın ikinci yarısının başından itibaren Türkistan'ın yerleşik Türklerle meskûn bölgesinin Rus işgaline uğraması ile bütün Türkistan bölgesi Rus hakimiyeti altına geçmiştir. Çarlık Rusyası işgalin ardından bu bölgede Rus idari sisteminin tesisi için çalışmaya başlamıştır. Fakat güçlü toplumsal örgütlenmelere ve kurumlara sahip olan bu bölgede isyanlarla karşılaşmamak ve askeri alanda Rus idaresini tehlikeye atmamak için bu süreçte tedrici bir yol izlenmiştir. Bu sebeple, Rus idaresi Müslümanların tepkisini çekmemek için yerli ahalinin eğitim kurumlarını ortadan kaldırmamış ve bunların yaşamasına izin vermiştir. Makalede toplumun en önemli dinamiklerinden olan eğitim kurumlarının 19. yüzyıl Türkistan 'ındaki durumları ve işlevleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim Tarihi, Türkistan Tarihi, Türkistan Genel Askeri Valiliği, Mektep, Medrese.

Türk edebiyatı tarihlerinin hiçbir zaman vazgeçilmeyecek olanı şüphesiz ki Ahmet Hamdi Tanpınar’ın On Dokuzuncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi’dir. Bundan sonra da ne kadar edebiyat tarihi yazılırsa yazılsın, Tanpınar’ın verdiği hükümler kültürümüzdeki yerini koruyacak niteliktedir. Çünkü yazar sadece malzemeyi aktarmakla yetinmemiş, içinde yaşadığı ‘’devri anlamaya’’ ve anlatmaya çalışmıştır. Uzun 19. yüzyıl olarak nitelendirilen Türk modernleşmesinin, aslında doğası gereği, edebi metinler üzerinden bir okumasını yapan yazar, Türk düşünce tarihinin meselelerini de masaya yatırmaktadır. Bu çerçevede siyasi olaylara paralel olarak, gazetenin yükselişi, roman ve şiirin aldığı yeni formlar Tanpınar’a has bir üslupla metnin içerisine dahil edilmektedir.

19. Yüzyıl Türk Edebiyatı Dersidir.

Türkiye'de siyaset bilimi alanında kaynak olabilecek telif eserlerin azlığı bir gerçek. Üniversite öğrencilerimize bu konuda önerilebilecek derli toplu bir çalışmanın olmayışı, daha çok çeviri kaynakların kullanılması, Türkçe kaleme alınmış kaynakların yetersizliği vb. akademik düzeyde sağlam bir siyaset bilimi eğitiminin önündeki engellerdir. Hiç kuşkusuz bu durum da üniversitelerimizde ders veren akademisyenlerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biridir. İşte ülkemizde siyaset teorisi alanında varolan bu eksikliği gidermeye yönelik olan bu kitap, sözkonusu güçlükleri bilen ve yaşayan öğretim üyeleri tarafından bu kaygı gözetilerek hazırlandı. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde yürütülen '"Çağdaş Siyasal Teoriler" dersi üzerinden ortaya çıkan eserin önemli bir özelliği, hazırlanmasının uzun bir süreye yayılması ve konuların ders verme süreci içinde bir anlamda uygulamalı olarak olgunlaşmasıdır. Kitap, temel olarak, 18. ve 19. yüzyılda ortaya çıkan ideolojileri konu edinmektedir. Eserde liberalizm, muhafazakarlık, milliyetçilik, Marksizm, anarşizm, sosyal demokrasi, feminizm, faşizm ve korporatizm, tarihsel bağlamları içerisine oturtulup, bugünle bağlantıları kurularak ele alınmakta; kitabın başında ideoloji kavramına tarihsel bağlamı içinde açıklamalar getirilmekte ve siyasal kültür ile arasındaki ayrımlara yer verilmektedir. Bunun yanısıra siyasal ideolojilerin tek tek ele alındığı bağımsız metinler, genel değerlendirmelerle birlikte eleştirel bir bakış açısı da taşımaktadır. Üzerinde durulması gereken bir husus da, kitapta yeralan metinlerin, "lisans düzeyinde kalma" kaygısıyla yazılmaması, lisans öğrencilerinin rahatlıkla '"ezberleyecekleri" metinlerden öte her düzeyden okurun kapasitesini zorlayacak özelliklere sahip olmasıdır. Bu nedenle elinizdeki kitap konuya ilgi duyan herkesin başvuracağı bir kaynak olma özelliğini taşımaktadır.