En Son Eklenenler

“Değerli halkbilimi araştırmacısı A. Haydar Avcı'yı ilkin “Köroğlu Ayaklanması” adlı çalışması ile tanıdık. Onun ardından daha olgun bir eserle çıktı karşımıza: “Zeybeklik ve Zeybekler”. Özellikle bu ikinci kitap, hem araştırma yöntemi hem de derlediği malzeme bakımından değerli bir halkbilimci ile karşı karşıya olduğumuzu gösterdi. Şimdi onun Pir Sultan Abdal üzerinde yeni bir çalışması ile karşı karşıyayız. Uzun yıllar önce Pir Sultan üzerine çalıştığım için onun bulduğu yeni belgeleri ilgiyle izledim. Avcı bu kitabına büyük emek vererek ilkin sayısı 500’ü aşan Pir Sultan şiirlerinin hepsini dikkatle taramış. Sonra bunları devrin siyasi ve sosyal ortamına yerleştirmiş. Bu büyük emek bize Pir Sultan’ın hayatı, büyük kavgası ve asılması üzerinde yeni ve sağlam bilgiler sunuyor. Avcı özellikle bizim bilmediğimiz 1560’da Sivas beylerbeyiliğine atanan bir Hızır Paşa’nın varlığını ortaya koyarak Pir Sultan’ın ölümünü benim tahmin ettiğimden 30 yıl geriye alıyor. Bunda haklı. Kitabın başka bir değerli yanı Pir Sultan’ı devrin Kızılbaş ayaklanmaları içine başarı ile yerleştirmesidir.” Prof. Dr. İlhan Başgöz “Yazarın adı, adı güzel Ali Haydar Avcı. En son eseri neredeyse bin sayfa ‘Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal ve Bütün Deyişleri.’ Ali Haydar Avcı cana sordum, ne kadar zamanını almış bu müthiş araştırma, bu müthiş kitap? Yirmi yılı geçmiş çalışması. Ali Haydar Avcı canın bu müthiş çalışmasını biz okurlara ulaştıranlara ferade ferade selam ederim. Elleri yürekleri dert görmesin derim. Sözlük, belgeler, resimler, minyatürler kitabı daha da zenginleştirmiş. Tanış olmanın mutluluğunu duyduğum saygın halkbilimi araştırmacısı Ali Haydar Avcı canın “Köroğlu Ayaklanması”, “Zeybeklik ve Zeybekler” yapıtlarını da öperek okumaya başlamıştım. Her okuyanın elinde ve evinde olması gereken bir yapıt daha ondan, Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal…” Fikret Otyam Pir Sultan Abdal, halkbilimi çalışmalarında olduğu kadar siyasal bilincimizin de önemli figürlerinden birini oluşturuyor. Elinizdeki bu çalışma, Pir Sultan'a dair bugüne kadar yapılmış araştırmaların en kapsamlısı. Ama bu çalışmayı öncekilerden daha önemli kılan asıl özellik, bizi, konuya ilişkin bugüne kadar yapılmış tüm çalışmaların düzeltilmesi gereksinimi ile karşı karşıya bırakmasıdır. Çalışmanın bir diğer önemi ise; halkın bu büyük ozanının gözündeki niteliğiyle, Osmanlının bizi tanıştırılmasıdır.

"Lağım Örpen Ünlü'nün ilk romanı. Ama birçok ilk romanın aksine aşk temasını fazlasıyla cesur fazlasıyla sarsıcı bir şekilde ele alan bir ilk roman... "Sonradan öğrendim ki sadece ben değil herkes hazırlıksızmış hayata. Görüp tanıdığım herkes eksik başlıyor bir şeylere. Onlar da biliyorlar benim gibi hiçbir zaman hazır olamayacaklarını. Bu oyunun kuralı böyle. Şimdi yaşadıklarım da bundan ibaret değil mi? Ben âşık olmaya hazır değilim. Yaralarım daha çok taze. Acısı daha dinmedi. Ama kimin umurunda! Hayat yine beklemedi. Aşkı aniden karşıma çıkarıverdi. En yorgun en mecalsiz hâlimle yeniden karşılaştım aşkla...""

Müslüman Türk topluluklarının 11. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu’ya yerleşmeleri, o tarihte Bizans toprağı olan bu bölgede bir dizi jeopolitik ve kültürel değişime yol açar. Bu değişimlerin izlerine, 13. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar kaleme alınan Müslüman Türk destan ve menakıbnameleri ile yer yer kesişen Bizans şehadet hikâyelerinde rastlanır. Buket Kitapçı Bayrı, Diyar-ı Rum’dan Hikâyeler – Hareketli Sınırlar, Değişen Kimlikler (13.-15. Yüzyıllar) adlı bu eşsiz çalışmasında Bizanslı yerli halk ile yeni gelen Müslüman Türklerin Diyar-ı Rum adı verilen ortak bir hikâye dünyasında karşılaşmasını, her iki tarafça bu karşılaşmanın algılanışını, jeopolitik ve kültürel sınırların hareketliliğini ve bunlara bağlı olarak bölgenin sakinlerinin kimliklerinin uğradığı değişimi inceliyor. Hem Türkçe hem Yunanca kaynaklara dayanan Diyar-ı Rum’dan Hikâyeler, belirli yerlerin karakteri ile sakinlerinin kültürel kimlikleri arasındaki karmaşık ilişkiyi gözler önüne seriyor. Diyar-ı Rum’dan Hikâyeler, özellikle bu kaynaklarla ilgilenenler için ve daha genel olarak 13. yüzyıl ile 15. yüzyıl arasında “Rum” sakinlerinin değişen kimlikleri hakkında daha bütüncül düşünmeyi isteyecek herkes için temel başvuru kaynağı olacaktır. Ahmet T. Karamustafa, Maryland Üniversitesi Bu eser, getirdiği yenilikçi, disiplinler arası ve bütüncül bakış açısı ile Bizans ve Ortaçağ Türk araştırmalarına çok katmanlı bir katkı sağlıyor. Myrto Veikou, Byzantine and Modern Greek Studies

Sara Turan’ın inanılmaz öyküsünü, ilk kez okuduğumda, bende kimi bölümlerin epey abartılmış, hatta kimi koşullarda uydurulmuş olabileceği izlenimi uyanmıştı. Ama sonradan bazı araştırmalar yaptım. Turan’ın davasının sorgu ve mahkeme tutanaklarına göz atma fırsatı buldum, kimi tanıklarla görüştüm ve başlangıçtaki şüpheci yaklaşımımı değiştirmek zorunda kaldım. Kitap hakkında söylenebilecek bir şey varsa, o da yazarın birçok konuda fazla temkinli bir ifade yeğlediğidir. Yazar, isimleri değiştirmiş, aşağılandığı ve şerefiyle oynandığı birçok olayı ima etmiş ve hatta tamamıyla anlatı dışı bırakmıştır. Utandığı için… Günter Wallraf