Eserlere Göre Listeleme

20. yüzyılın en önemli yazarlarından biri kabul edilen Beckett’in ilk romanı Sıradan Kadınlar Düşü, yazarın iç dünyasını sergileyen otobiyografik bir eser niteliğindedir. St. Petersburg Times tarafından “edebi bir dönüm noktası” olarak tanımlanan roman için Beckett “bütün çılgınca düşüncelerimi içine tıktığım bir sandık” demiştir. Eser yayıncılar tarafından fazla edebi ve riskli bulunduğundan yazarın yaşamı boyunca hiç yayımlanmamış; ancak ölümünden sonra basılmıştır. Hikâyenin başlangıcında; sevgisi, Smeraldina-Rima ve Alba adındaki iki kadın arasında ikiye bölünmüş olan Belacqua “son kez ‘Dublin’e düşmeden’ önce şehvet duygusuyla ve kelime dağarcığının yarattıklarıyla cebelleşmektedir” (The New Yorker). Gençliğe özgü duygulardan ve gözle görülür bir şekilde James Joyce’tan etkilenmiş olan Sıradan Kadınlar Düşü, olağanüstü bir ustalık eseridir. Beckett, sonraki çalışmalarına da damgasını vuran kelime oyunları ve dilinin saflığıyla okuru keyiflendirmenin yanı sıra, edebiyat ve sanat tarihindeki önemli yazarlara ve eserlere, mitolojiye ve daha pek çok kültürel öğeye atıfta bulunmaktadır. SAMUEL BECKETT: İrlandalı romancı, oyun ve senaryo yazarı, öykücü, şair, denemeci ve çevirmen (1906-1989). Protestan bir aileden gelen Beckett, Dublin’in bir banliyösünde doğmuştur. 1927’de Dublin’deki Trinity College’ın Roman Dilleri Bölümü’nden mezun olur. 1928’de Paris’teki École Normalé Supérieure’de İngilizce okutmanı olarak çalışmaya başlar. Burada James Joyce’la tanışır. Joyce’un ileride Finnegan’s Wake adıyla yayımlanacak romanının bir bölümünün Fransızcaya çevrilmesine yardım eder. 1930’da Whoroscope adlı bir şiiri yayımlanır. 1932-1937 yılları arasında Londra’da yaşar. Bu dönemde yazdığı öykülerden oluşan ve Joyce’un etkisini yansıtan More Pricks Than Kicks’de (1934; Aşksız İlişkiler) akıl hastanesinde bakıcı olmasını konu alan Murphy 1938’de Londra’da yayımlanır. 1937’de Paris’e yerleşir. İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransız Direniş’ine katılır. 1942’de Gestapo’dan kurtulmak için Fransa’nın güneyine, Vaucluse’e kaçar. Burada kaldığı iki yıl içinde gündüzleri tarım işçiliği yaparken, geceleri Watt’ı yazar. Savaş sona erdikten sonra Paris’e döner. Bundan sonra yapıtlarını daha yalın yazabildiğini düşündüğü Fransızcada kaleme almaya başlar ve 1946-1950 yılları arasında Molloy (1951), Malone Meurt (1951; Malone Ölüyor) ve L’innomable (1953; Adlandırılamayan) adlı romanlardan oluşan Üçleme’yi tamamlar. Beckett’ın en önemli yapıtları olarak görülen her üç roman da tek bir kişinin çeşitlemeleri denebilecek bir dizi karakter tarafından anlatılır. Anlatıcılar hızlı bir fiziksel çöküş içindedir ve var olduklarının tek kanıtı zihinleridir. Adlandırılamayan’da bu çöküş, anlatıcının bir ağız ve zihne indirgenmesiyle doruğa ulaşır. Beckett’ın pek çok yapıtında olduğu gibi burada da anlatıcı sessizliğe ve hiçliğe tahammül edebilmek için hikâyeler uydurur ve uzun, karmaşık monologlara girer.

Charles Panati, Amerika'da 300,000'den fazla okuyucuya ulaşan kitabında, popüler kültür, tarih ve bilim meraklılarına, 200'ün üzerinde günlük objenin, batıl inancın, özel günün ve geleneğin nasıl ortaya çıktığını anlatıyor. At Nalı, Lades Kemiği, Tahtaya Vur, Şeytan Kulağına Kurşun, Çok Yaşa, Kırık Ayna, 13 Sayısı, Kara Kedi, Yazı Tura, Seni Leylekler Getirdi Yavrum, Esnerken Ağzını Kapa, Nazar, Merdiven Altından Yürüme, Alyans, Yüzük Parmağı, Düğün Pastası, Balayı, Düğün Marşı, Beyaz Gelinlik ile Duvak, Boşanma, Doğum Günü Pastası ve Mumlar, Mutlu Yıllar Sana, Tespih, Hale, Amin, Tokalaşma, Sevgililer Günü, Paskalya, Nisan 1, Anneler Günü, Cadılar Bayramı, Yılbaşı Ağacı, Noel Baba, Çatal-Kaşık… Ve çok daha fazlasına dair şaşırtıcı, ilgi uyandırıcı ve keyifli bilgilerle dolu, itinayla hazırlanmış bir özet.

Gönderilen mektuptaki manzumeyi okuyan Kanûni Sultan Süleyman’ın kalbi sızlar. Evlat acısını daha evvel en derinde yaşayan ve büyük ıstıraplara duçar olan koca sultan, yine büyük ve dayanılmaz bir acının eşiğindedir. Uçurumun başında ağlayan oğulun celladına yalvarışlarını hisseder yaralı yüreğinde. Babalık ve cellatlık arasında gider gelir. “Uçurumun kenarındayım, düştüm, düşeceğim; kurtar beni!” diye yalvaran oğluna, alır eline kalemi ve bir cevap yazar: Ey dem-a-dem mazhar-ı tugyân u isyânum oğul Takmayan boynına hergiz tavk-ı fermânum oğul Ben kıyar mıydum sana ey Bâyezid hânum oğul Bî-günâham dime bâri tevbe kıl cânum oğul “Kadimden töredir kardeşe kıymak. Atayı, anayı gasle koymak. Kabil ki Habil’e kıydı ezelden. Adet oldu, hanlar buna uymak.” Osmanlı Devleti’nin 600 seneyi aşkın hüküm süresince beşi XIV’üncü, sekizi XV’inci, beşi XVII’inci, 42’si XVI’ıncı, ve biri de XVIII’inci asırda olmak üzere toplam 61 şehzâdesini devletin bekası gerekçesiyle feda etmiştir. Bunların arasındaki 22 şehzâde bilfiil isyan ettikleri, diğerleri ise ilerideki hayatlarında isyan edebilecekleri gerekçesi ile öldürülmüştür. Osmanlı şehzadelerinin sıra dışı hayat hikâyelerini okurken tüyleriniz ürperecek, gözyaşlarınıza hâkim olamayacaksınız.

Altı yıllık gözü pek yolculuğu sırasında, dünyanın en alçak (Lut Gölü /İsrail) ve en yüksek (Titikaka Gölü /And Dağları) su kütlelerini küçük bir tekneyle gezen Tristan Jones, yeryüzünün çevresini iki kez dolaşacak kadar mesafeyi, kendi deyimiyle, "insanın dayanma gücü sınırının bin kez ötesine geçerek" kat etmiştir. Bir solukta okunacak bu etkileyici macera öyküsü insan azminin de bir belgesidir. Fazlasıyla sıradışı macerasına kattığı deniz kokulu çarpıcı anlatımı, zengin tarih bilinci ve Galli nüktedanlığını gözler önüne serer. Amacına öylesine kilitlenmiştir ki, karşılaştığı tehlikeler ne denli büyük olursa olsun, asla vazgeçmez: Ne Kızıldeniz'de seken kurşunlar, ne Ümit Burnu açıklarında teknenin alabora olması, ne Amazon'da çekilen açlık, ne dünyanın en zor akıntısına karşı 3000 mil boyunca verilen mücadele ne de sonunda efsanevi Güneş Adası'na ulaşmak için sarp And Dağları'nda tekneyi karadan deniz seviyesinden 3 mil yukarı taşımak. Ve tüm bunların ardından gelen, mücadelelerin en beteri: 6 bin mil boyunca haritası çizilmemiş nehirlerde, yeniden okyanusa kavuşabilmek için ıstırap içinde yolunu bulmaya çalışmak! Tristan Jones, denizcilik öykülerinin en sevilen ve en üretken yazarlarından biriydi. Okulu 14 yaşında bırakıp yelkenli gemilerde çalışmaya başladıktan sonra hayatının tamamını, önce Kraliyet Donanması'nda nakliye zabiti ve sonra da yeni deniz serüvenleri peşinde koşan cesur bir maceraperest olarak denizde geçirmiştir. Haziran 1995'teki ölümüne dek on yıl Tayland'ın Phuket Adası'nda yaşayan, 16 kitabın yazarı Tristan Jones'un Buz adlı kitabı, AMYC Yayınları arasından (2005) çıkmıştır.