Eserlere Göre Listeleme

Türk şiirinde büyük kanallar açan Oktay Rifat’ın 1976 yılında yayımlanan ilk romanı Bir Kadının Penceresinden, 1975 Türkiye’sinde İstanbul’un aydınlar çevresinde geçen, üç çocuk annesi, evli bir genç kadınla genç ve evli bir devrimcinin yasak aşk hikâyesine odaklanıyor. "Bir sıkıntı vardı içinde Filiz’in. Çözülmeyen düğümün, çıkmayan çivinin, dönmeyen vidanın, yerli yerine oturmayan kapağın verdiği daralmaya benzer bir sıkıntı. Anlamadığı, anlayamadığı bir şeyler dönüyordu. Kirli işlerin kokusu, istanbul’un havasında yerel esintilere karışarak, ağır ve sinsi, mahalle aralarına dek yayılıyor, sıva deliklerinden, aralıklardan, eşiklerden odalara, mutfaklara, eşyaya, gündelik yaşama siniyordu. Anlayamıyordu Filiz ama kokuyu alıyordu. Olmuş bir kan çıbanından geliyordu sanki koku. Gazeteler çalan çırpanların, devlet hazinesini soyanların, komandoların, şeriatçıların, öldürülen gençlerin öyküleriyle doluydu. Kimi insanlar yine eskisi gibi yaşayıp gidiyorlardı. Rakı içiyorlar, yönetimi eleştiriyorlar, atıp tutuyorlar, sonra geceleri yan gelip sabaha dek horul horul uyuyorlardı. Bu farfaraların başına bir iş gelmediği, gelmeyeceği belliydi. Buna karşılık bir kıyım vardı içten içe ve kimi zaman açıktan açığa. Kimdi, kimlerdi bu kıyıma uğrayanlar! Selim ve benzerleri, diye düşünüyordu Filiz. Sonra düşünce içeriğinden soyunuyor, Selim kalıyordu tek başına kıyımın önünde."

Henry James modern romanın en önemli isimlerinden biridir. Amerika'da doğmuş olmasına, Amerikan romanına uluslararası saygınlık kazandırmasına karşın yaşamının büyük bir bölümünü İngiltere'de ve Avrupa'da geçirmiştir. Bu özelliği başyapıtlarından biri olan "Bir Kadının Portresi"nde kendini iyiden iyiye belli eder. Romanın kahramanı Isabel Amerikalı bir genç kızdır. Teyzesiyle yaşamak üzere Avrupa'ya gelir ve burada çoğunluğu Avrupalılaşmış Amerikalılardan oluşan kişilerin yozlaşmış dünyası içine düşer. Henry James yakından tanıdığı bir dünyanın karanlık yüzünü sergiler bir kişinin serüveni içinde. Roman yalnız bir kişilik oluşumunu anlamakla yetinmez; romen tekniği açısından da önem taşır. Gerçekçi roman anlatımıyla James'in "buluşu" diyebileceğimiz "bakış açısı" tekniğini de ustaca birleştirir.

Bayan Henriette, eşi ve çocuğuyla tatile gittiği Fransız Riviera’sındaki küçük otelden bir Fransız genciyle kaçar. 1920'li yılların aristokrat ahlak anlayışına uymayan bu kaçış, oteldeki konuklar arasında tartışmaların çıkmasına ve fikir ayrılıklarına yol açar; aralarından yalnızca biri, yaşananları ‘‘normal’’ karşılamaktadır. Bayan C, yıllar önce Monte Carlo’da yaşadığı ve yaşamı boyunca unutamadığı o yirmi dört saati, bu hoşgörülü yabancıya anlatmaya karar verir. 1927’de yayımlanan Bir Kadının Yaşamından 24 Saat, Stefan Zweig’ın yaşadığı toplumu çözümleyip, eserlerinde ustalıkla yansıttığı uzun hikâyesidir.

Stefan Zweig'ın psikolojiye ve Sigmund Freud'un öğretisine duyduğu ilgiyi yansıtan Bir Kadının Yaşamından 24 Saat ve Bir Yüreğin Ölümü adlı yapıtlarını bir araya getirdiğimiz bu kitap, yazarın öykü sanatındaki olağanüstü becerisini gözler önüne seriyor. İnsan ruhunun en karmaşık duygularından biri olan tutkuyu olanca canlılığıyla dile getiren öyküler bunlar. Bir Kadının Yaşamından 24 Saat, duygularının peşinden korkusuzca giden bir kadının apansız yön değiştiren yaşamını konu ediniyor. Bir Yüreğin Ölümü ise, ruh ikizini Lev Tolstoy'un unutulmaz kahramanı İvan İlyiç'te bulduğumuz yaşlı bir adamın ailesinden ve yaşamdan uzaklaşmasını öykülüyor. Düşsel ve tarihsel karakterler üzerine yazdığı biyografilerinde olduğu kadar öykülerinde de karakterlerini kendine özgü derin, incelikli ruh çözümlemeleriyle betimleyen Zweig'ın bu kitapta buluşturduğumuz iki uzun öyküsü, edebiyat tarihinde Freud'un çözümlediği yapıtlar arasında yer alıyor.