En Son Eklenenler

“Bu dünyada nice dert, bela varsa biz onu gördük, kardeşim. Açlık mı dersin, susuzluk mu? Kış kıyamet günleri dağlarda aç üryan dolaştık. Askerlerin içinde esir kaldık. Çocuklarımızın acısını da gördük, kardeş acısı, koca acısı, her bir derdi kederi yaşadık, kurban olayım kardeş, daha nesini sorarsın?” Dersim’de 1938 yılında yaşananlar uzun yıllar boyunca Cumhuriyet tarihinin açılmamış “kara kutu”larından biri olarak kaldı, üzerine neredeyse sessizlik perdesi çekildi. Türkiye tarihinin bu karanlık noktası son yıllarda ortaya çıkan bilgi ve belgelerle gittikçe aydınlanıyor. Dağların Kayıp Anahtarı’yla Cemal Taş da 1938’de Dersim’de yaşananlar üzerindeki toz bulutunun iyice aralanmasına yardımcı oluyor. Taş, Dersim’de olan bitenin yürek burkucu, göz yaşartıcı, insanın boğazını düğümleyen yanlarını bizzat olayları yaşayanlarla, dönemin önde gelen isimlerinin yanında bulunmuş kişilerle görüşerek ortaya koyuyor. “Sözlü tarih çalışması” niteliği taşıyan Dağların Kayıp Anahtarı zengin malzemesiyle Dersim olayları ve Cumhuriyet tarihi ile ilgili yeni değerlendirmelere kapı açacak, sahici insan öykülerinden/dramlarından oluşan, sarsıcı bir kitap.

Aleviliğin ahlaki özünü oluşturan "Kâmil İnsan" kuramı çok özel bir teoloji ile desteklenmektedir. Yani Alevi inancı, Alevi ahlakının türevidir. Bu anlamda Alevilik olgusu ahlak ile dini özel bir yapıda bağdaştırır, birleştirir. Ortodoks İslam anlayışının tam tersine ahlak ilkelerini Allah ya da Tanrı'ya dayandırmaz. Alevi inanç evrenindeki Hakk tasarımı, tümüyle gnostik ve teosofik bir kurgudur. Yani tüm evreni yukarıdan aşağıya hiyerarşik biçimde yaratan mutlak bir güç anlamındaki Ortodoks dindarlık Alevilikte yoktur. Buna karşılık Alevilikte varlıklar arasında mahiyet itibariyle hiyerarşik bir üstünlükten söz edilemez. Tüm panteist anlayışlar gibi Alevi teolojisi de evreni Tanrısallık içeren; Hakk'ın değişik derecelerdeki tecellileri arasında bir üstünlükten çok, varoluş anlamında özdeşliği kabul eden bir kozmoloji ve ontolojiye sahiptir. Her nesnenin bir canı bir ruhu vardır.

Frédéric Gros İtaat Etmemek’in devamı niteliğindeki Utanç Devrimci Bir Duygudur’da, Kıta Avrupa felsefesine özgü zorlu kavramsallaştırmaların uzağında, dünyanın içinde bulunduğu duruma dair son derece sade ama etkili felsefi yorumlarda bulunuyor. Karl Marx’ın utanç devrimci bir duygudur sözünden hareketle yeni mücadele yöntemlerine kapı aralayan bir utanç felsefesi inşa eden Gros, deyim (i bozmak) yerindeyse, sol gösterip sol vuruyor. Utanç Devrimci Bir Duygudur, Annie Ernaux’dan Didier Eribon’a, Primo Levi’den Jacques Lacan’a pek çok ismin metinleriyle birlikte, toplumun bu önemli duyguyla ilişkisini tersyüz ederek yeniden tanımlıyor. Frédéric Gros (1965): Felsefeci. L’Institut d›études politiques de Paris’de (Sciences Po) felsefe profesörü. 1999’da Paris-Est-Créteil-Val-de-Marne Üniversitesi’nde Théorie de la connaissance et histoire des savoirs: de L’histoire de la folie à L’archéologie du savoir başlıklı doktora tezini savundu. Michel Foucault’nun Collège de France’ta verdiği dersleri yayıma hazırladı. Başlıca kitapları: Michel Foucault (Presses universitaires de France, “Que sais-je?” dizisi, 1996), Foucault et la folie (Presses universitaires de France, 1997), États de violence: essai sur la fin de la guerre (Gallimard, 2006), Le Principe sécurité (Gallimard, 2012), Marcher, une philosophie (Carnets Nord, 2008), Possédées (Albin Michel, 2016; roman), Yürümenin Felsefesi, (Kolektif, 2017), Le Guérisseur des Lumières (Albin Michel, 2019; roman), La honte est un sentiment révolutionnaire (Albin Michel, 2021)

İşaretlere inan. Anomalilere inan. Detaylara inan. Ama unutma ki inanmak sadece bir başlangıç. “Durdurulmadığı sürece durmayacak.” Ne bir ipucu var ne de bir işaret. Suç yok, yalnızca anomaliler var. Ve her ölüm yeni bir hikâyenin başlangıcı. Bu, kaybedecek hiçbir şeyi kalmamış bir adamın hikâyesidir: Kimliği, hafızası, sevdiği veya nefret ettiği hiçbir şey yok, elinde öfkesinden başka hiçbir şey yok… Gizli yeteneği hariç. Çünkü Marcus “penitenziere” rahiplerinin sonuncusudur; anomalileri fark etme ve her bir cinayetin kurgusunda yer alan ilmik ilmik ipleri görebilme yeteneğine sahip bir rahiptir. Fakat bu kez işler Marcus için bile zordur. Bu, hayatını yeniden kurmaya çalışan bir kadının hikâyesidir. Sandra da cinayet mahallinde çalışıyordur ama Marcus’tan farklı olarak kimseden saklanması gerekmiyordur, o yalnızca fotoğraf makinesinin ardına sığınıyordur. Çünkü Sandra bir olay yeri fotoğrafçısıdır; yeteneği, hiçliği çekmek ve onu görünür kılmaktır. Fakat bu kez hiçlik onu yutabilir. Sonu cinayetlere varan korkunç ama karşı konulmaz bir deliliğin hikâyesidir bu. Marcus ve Sandra bu sefer gerçeğe ulaştıklarını sandıkları her an can sıkıcı ve tehditkâr başka bir senaryoyla karşılaşacaklar. Bu hikâyede siz de Marcus’la aynı savaşı verecek, Sandra’yla aynı canavarın elinden kaçmaya çalışacaksınız. Son satıra kadar aynı umuda tutunup aynı korkulara kapılacaksınız. Ve yaşadıklarınızı asla unutmayacaksınız. Karanlık Avcısı’yla Donato Carrisi diğer yazarların yüzleşmesi gereken bir yaratıcılık enerjisi ve tarz ortaya koyuyor. Ters köşeler ve büyüleyici sahnelerle çok güçlü bir kurgu sizleri bekliyor. “Katilin her cinayeti, ardında bıraktığı her ipucu yalnızca dikkatli ve duyarlı okurların anlayabileceği bir hikâyenin parçaları. Donato Carrisi’nin kurgularında bir canavarın gözünden görebilmenin, o bakış açısını yakalayabilmenin büyüsü yatıyor.” Ranieri Polese, Corriere della Sera “Harika. Donato Carrisi’nin kitaplarını ve yeteneğini anlatmaya yetecek bir sıfat yok.” La Stampa “Hem ürpertici hem de zekice.” The Times “Tüm karanlığına, rahatsız ediciliğine rağmen okuması çok keyifli bir kitap.” Observer “Temponun hiç düşmediği, beklenmedik bir sona sahip olan nefes kesici bir roman.” Metronews “Carrisi kötülüğü akıllıca ve özenli bir şekilde anlatıyor.” Gala “İnanılmaz bir gerilim. Her sahne nefes kesici bir şekilde kurgulanmış, okurken her şey âdeta gözlerinizin önünde canlanıyor.” Les Echos “Muhteşem. Kesinlikle okunmaya değer bir roman.” Michael Connelly “Bu kitap âdeta bir cennet.” Ken Follet