Eserlere Göre Listeleme

Eserlerinde işçi sınıfının gündelik ilişkilerini, yaşam koşulları ve mücadelelerini, çağımızın toplumsal meselelerini tüm insani ayrıntılarıyla resmederek haklı ününe kavuşmuş olan John Steinbeck, büyük romanı Bitmeyen Kavga'da destansı bir direnişi konu alıyor. Son derece zor koşullarda yaşayan ve aldıkları ücretle karınlarını bile doyuramayan meyve toplayıcıları örgütlenerek ellerindeki yegâne silah olan greve başvururlar. Kapitalist toprak sahipleri ise mücadelenin yayılmasını engellemekte kararlıdır. Çok güçlü ve kendilerinden emindirler, işçilerin örgütlenmesini yeri gelirse kanla, yeri gelirse grev liderlerini satın alarak yıkmaya hazırdırlar, fakat hesaba katmadıkları bir unsur vardır. İnsanlığın bitmeyen kavgasını tüm gerçekliğiyle resmederek bir destana dönüştüren Steinbeck, kapitalist düzenin dayanaklarını derinden sarsan, kuşaklar boyunca başkaldıranlara esin kaynağı olan bir roman yaratırken mücadelenin açmazlarını da sergilemekten geri durmuyor.

Elinizdeki kitapta laikliğin Hristiyanlığa özgü bir şey olduğu saçma düşüncesi gibi “Türkiye’ye özgü”, “nev-i şahsına münhasır laiklik” anlayışı da teşhir ediliyor. Din-devlet ilişkisi tarih boyunca değişkenlik gösterdi, farklı biçimler aldı. Siyaset-din ilişkisi farklılıklar gösterse de din her zaman siyasal iktidarın [egemenliğin] hizmetinde bir ideolojik işlev görmeye devam etti. Cumhuriyete geçişle birlikte din-devlet ilişkisi köklü bir değişikliğe uğramadı. İmparatorluk döneminde devlet aygıtının merkezinde yer alan şeyhülislamlık kurumu, Diyanet İşleri Başkanlığı adını alarak yoluna devam etti. Tabii bu arada laiklikten de çok söz edildi. Elinizdeki kitap, genel olarak laiklik ve Türkiye’deki laiklik anlayışının ve pratiğinin kapsamlı bir eleştirel tahlilini içeriyor. Hakan Mertcan, böyle bir eser ortaya koyarak, genel teorik planda laiklik sorununun ve özellikle de Türkiye’deki laik anlayışının ve pratiğinin netleştirilmesi ve bilince çıkarılması bakımından önemli bir katkı yapıyor.