Eserlere Göre Listeleme

"Ne ufacık, ne de tefecik bir kadın görmedim ben buralarda. Koş balkabağım, koş son sürat yokuştan aşağıya!" Koş Balkabağım, Koş, torununun düğününe giderken kendisini yemek isteyen bir kurt, bir ayı ve bir aslan ile karşılaşan yaşlı bir nineciğin başından geçenleri anlatır. Ninecik bu hayvanları, kendisi düğünden dönünceye kadar beklemeye ikna eder ve düğün kutlamalarının ardından torunu ile birlikte, üç vahşi canavarı alt etmek için zekice bir plan yapar. Alice Vieira gibi seçkin yazarlar ve Adolfo Coelho, S. Romero, A Oliveira ve L. Vasconcellos gibi geleneksel Portekiz masal derleyicileri Portekiz'in çeşitli bölgelerinden ve Brezilya'dan bu masalın Yaşlı Kadın ve Kurtlar, Öcü ve Balkabağı (Brezilya versiyonunda) gibi isimlerle anılan değişik versiyonlarını toplamışlardır (bir kurtla karşılaşan küçük balkabağı veya balkabağının içine giren nine). Masalın değişik versiyonlarından bazılarında hayvanlar büyükanneyi yer, fakat bu versiyon için seçilen sonda ninecik ve torunu zekaları, şakacılıkları ve hayal güçleri ile sorunun üstesinden gelmeyi ve üç canavara gereken dersi vermeyi başarıyor. Hareketli ritmiyle ve bugün hâlâ dillerde dolaşan Portekizce versiyonunda yer alan neredeyse bir tekerleme özelliğindeki "lenga-lenga" (Koş balkabağım, koş) bölümüyle bu masal pek çok anlatım, öyküleme ve canlandırma olanağı sağlıyor. Portekiz'de son derece tanınmış bir çizer olan ve Ulusal Resimleme Ödülü'nü birkaç kez kazanmış bulunan André Letria, karakterlerin ifadelerini vurgulayarak ve imgeleri son derece belirgin esprili görsel unsurlarla zenginleştirerek çok güçlü ve kişilikli karakterler yaratıyor.

"Cezaevinde, arkadaşlarla ranzanın üzerine oturup konuştuğumuz günlerde bile, hayat daha kolaydı. Evet, dışarda değildik, dışardayken gözümüze çarpmayan küçücük ihtiyaçları bile karşılamak için büyük çabalar harcıyorduk. Ama yine de gülebiliyorduk yağ tenekesinin üzerinde kızarttığımız sucukları yerken... Çünkü umutluyduk hâlâ. Güzel günlerin ışığı henüz terk etmemişti bizi." Koşarken Yavaşlar Gibi, birbirine hem benzeyen hem farklı beş genç kadının 12 Eylül’de askeri cuntanın yönetime gelmesinden birkaç yıl önce başlayan arkadaşlıklarının, 12 Eylül döneminde, 1990’larda ve 2000’lerde aldığı halin romanı: Aynı evi paylaştıkları yıllar geride kalmış, hayat gailesiyle birbirlerinden uzaklaşmışlardır. Her biri, farklı ama benzer biçimlerde, bir zamanlar hayatlarını adadıkları ideallerinin hiçleştiği yeni toplumsal ilişkiler içerisinde, kadın olmanın zorluklarıyla baş edip ayakta kalmaya çabalarken bir mektup onları yeniden bir araya getirir. Arkadaşlığın ve yoldaşlığın kadınca hali...

Bu roman, kendilerini, varlığının her zerresi ile Devlet-i Ebed Müddet'e adamış Osmanlılar'ın serhadlerdeki hikâyesini anlatır. Bir bakıma Osmanlı'nın yükselişinin sonu, düşüşün başlangıcı devresinin hikâyesidir.