En Son Eklenenler

Darwin, “en sağlıklı ve uyumlu”ların doğal seçilim baskısını aşarak hayatta kaldığı bir süreç ile tüm canlıların ortak bir atadan türediğini öne sürmüştür. Fakat Darwin’in bu determinist biyolojik devrimi, evrimsel ahlakı yaygınlaştırarak tüm dünyada yıkıcı sonuçlara yol açmıştır. Doğuştan gelen haklar olan “tüm insanların eşitliği” yerini “biyolojik eşitsizliğe”; “insanların kardeşliği” yerini “toplumsal rekabete”; “insan hayatının kutsiyeti” yerini “faydalı ölümlere” bırakmıştır. Hitler de en yüksek ahlaki ölçütlerin Darwinci bir uyumluluk ve sağlık olduğu bu evrimsel ahlakı benimsemiştir. Hitler’e göre, “doğanın tamamı, güç ve zayıflık arasındaki sürekli bir mücadeledir, güçlü olanın zayıf olana karşı sürekli bir zaferidir.” Bu anlayışla Hitler; ırk arıtımı, bebek katli, yardımlı intihar, soykırım gibi gayri ahlaki uygulamaları birçok insanın da desteğini alarak gerçekleştirmiştir. Ünlü tarihçi Richard Weikart bu önemli eserinde, Hitler’in dünya görüşünün ve soykırım zihniyetinin kökenine inmektedir. Hitler’e ve taraftarlarına meşru bilimsel zemin sağlayan Darwinci evrimsel ahlak, günümüzde yeni Hitlerleri ortaya çıkarma tehdidini sürdürmeye devam etmektedir. Bu eser, yakın geçmişi şekillendiren bu fikir ve eylem bağlantısını açığa çıkarmakta ve böylece daha iyi bir gelecek inşa etmemizin önünü açmaktadır.

"Ayşe Sarısayın, sıra dışı bir kadının, Elif Daldeniz Baysan’ın iki dil ve kültür arasındaki gelgitlerle şekillenen portresini sunuyor okurlara. Elif ve çevresinin kurmaya çalıştığı başka bir yaşamın öyküsünü, düş ve düşbozumlarını aktarmanın ötesinde çok dillilik, kültür, seçilmiş aile gibi kavramları açımlayan, ölümle baş etme çabalarını sorgulayan bir kitap Denize Yazıldı. Denize yazılan ve Elif’in son evi Heybeliada’dan usulca dalgalara emanet edilen bir dostluk öyküsü…"

"Ortaokula gelene kadar Mustafa'ydı... Matematik yeteneğiyle Mustafa Kemal oldu... Emperyalizmi dize getirdi, Gazi Mustafa Kemal oldu... Yüzlerce yılın kökleşmiş alışkanlık ve geleneklerini yıktı, Gazi Mustafa Kemal Atatürk oldu... Türk halkı ona, ""Atatürk,"" dedi. Türkiye'de doğan ve parlayan yıldız, bize izleyeceğimiz yolu gösterdi, ""Fikrimizin Rehberi"" oldu. ""Onun insan olarak ülküsü, iyilik, güzellik ve doğruluk idi. Siyaset adamı olarak ülküsü de, ekmek, eğitim ve barış idi. Bu ülkülerini gerçekleştirmek sorumluluğunu içinde duyduğu için cesaretle, imanla, bilgi ve akılla çalıştı. Yalan ve yanlış üzerine kurulan örgütleri yıktı. Kendisinden halife olmasını isteyenlere, ""Hayır, Cumhuriyet kurulacaktır,"" dedi. Hasta hayal arkasından sürüklenip büyük fetihlere girişmek isteyenlere Misak-ı Millî'yi gösterdi. Kurtuluş için cami yapılmasında direnenlere, ""Halk, cami değil, fabrika ve okul istiyor,"" yanıtını verdi. Ölmüş geleneklere asılmakta yarar, umanlara da, ""Hayatta en gerçek yol gösterici bilimdir,"" diyerek gerçek kurtuluşun yolunu gösterdi. Devrimde yabancı ülkelerdeki bazı liderlerin kasaplıktan, sıvacılıktan, çetecilikten yetişerek ülkelerinin başına geçip sırtlarına mareşal üniforması geçirdikleri ve savaşı ülküleştirdikleri sırada o, üniformasını attı, gazilik ve mareşallik rütbe ve unvanını bir tarafa bıraktı, ülke savunması dışında savaşı 'bir cinayet' olarak mahkum etti. Ve uygar insanlığın kalbinde yaşayan yüce bir duyguyu, 'Yurtta barış, dünyada barış,' diye ilan etti."" Bu kitapta okuyacağınız öykü yalnızca bir liderin, bir komutanın, bir devlet adamının, bir devrimcinin, özyaşamöyküsü değil, Türkiye Cumhuriyeti’nin de kurtuluş, kuruluş ve küreselleşme fırtınasında savruluşunun da öyküsüdür."

Elinizdeki eser, Hurûfîliğin kurucusu Fazlullah Esterâbâdî’nin başyapıtı Câvidân-nâme-i Kebîr’in sadeleştirilmiş ve tertiplenmiş bir versiyonu olan Câvidân-nâme-i Sağîr ile onun Osmanlı Türkçesine yapılmış kelime kelime çevirisi Dürr-i Yetîm’i bir araya getirmektedir. Câvidân-nâme-i Kebîr’in Gurgan lehçesiyle yazılmış orijinal metni, içerdiği tekrarlar ve dağınık yapı nedeniyle bazı okurlar için ulaşılması güç bir eser haline gelmiştir. Bu durumu fark eden Fazlullah’ın halifelerinden Şeyh Ebu’l-Hasan’ın, Gurgan lehçesinden günümüz Farsçasına aktardığı Câvidân-nâme-i Sağîr, zamanla metne erişimin en önemli yollarından biri hâline gelmiştir. Eserde geçen tüm cümleler Kebîr’de yer almakta olup, Fazlullah’ın metne doğrudan müdahil olup olmadığı ise kesin olarak bilinmemektedir. Bu metnin önemini kavrayan bir Bektaşî dervişi olan Derviş Murtazâ, Câvidân-nâme-i Sağîr’i Osmanlı Türkçesine büyük bir titizlikle çevirmiş ve bu çeviriye Dürr-i Yetîm adını vermiştir. Bu çalışma, yalnızca Hurûfî düşüncesinin aktarımı açısından değil, aynı zamanda Osmanlı çeviri tarihinin önemli örneklerinden biri olarak da dikkat çekmektedir. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, bu projeyi hayata geçirerek Câvidân-nâme-i Sağîr ile Dürr-i Yetîm’i karşılıklı sayfalarda yayımlamıştır. Paragraf ve cümle başlangıçlarının birebir uyumu gözetilerek hazırlanan bu edisyon, hem metinler arası karşılaştırma yapmayı kolaylaştırmakta hem de araştırmacılara eşsiz bir kaynak sunmaktadır. Tasavvuf ve Hurûfîlik araştırmacıları, Osmanlı çeviri tarihiyle ilgilenen akademisyenler ve Farsça okuma pratiği yapmak isteyen okurlar için hazırlanmış bu özel çalışma hem içerdiği fikir dünyası hem de edisyon tekniğiyle dikkat çekici bir başvuru kaynağıdır.