En Son Eklenenler

İkna; kandırma-inandırma anlamlarına gelen bir sözcük. Kandırmanın bilimi olur mu? Olursa, böyle bir "bilim" saygın mıdır? "Bilimsel" tavsifi hak edecek bir çalışmanın taşıyacağı etik kriterler nelerdir. Bu kriterler iknaya ilişkin çalışmaların bilimselliğini kuşkulu kılmıyor mu?Birey ve toplumların ayırt edici ve en mümtaz zenginlikleri olan kültürü, bu denli endüstriyel emtia haline getiren açık-serbest Pazar iknacıları; meşrutiyet temini ve rıza yaratma araçlarıyla boyun eğmeyi bu denli yücelten ve egemen güçlerin egemenliklerini bu denli pekiştirip, ebedileştiren siyasal-yönetsel kurumların inacıları; zihinsel iğdişliği ideolojik amaç olarak benimseyip "ya sustur- öldür-yok et yada kandır-ikna et" hedefine kendilerini kodlamışlarsa; bilimsel yöntemler, araçlara ve birikim, onlara teşne olmaya mecbur mu? Böylesine "onursuz mecburiyet" nasıl savunulur? Dahası, izleyen satırlarda, naif pozitivizme sadakat yeminine hiç ihanet etmeyen kuram ve yaklaşımları siyasal alanda diriltmeye çabalayarak, konusunu "onursuz mecburiyete" icbar eden bu çalışmanız yazarı, kitabının önsözünde okuruna nasıl bir savunma sunabilir. Ben de bilmiyorum.

İstanbul'da bir otelde 2004 yerel seçimlerden önce, belediye başkan adaylarına seçim kazanma stratejisi üzerine seminer veriyordum. Türkiye'nin dört bir yandan başkan adayları vardı. Adaylardan biri, Isparta'nın bir ilçesinden geldiğini 2 dönemdir başkanlık yapan kişinin bir doktor olduğunu , çoğu emeklilerden oluşan kasaba halkını ücretsiz muayne ettiği için seçimi yeniden kazanmasının kesin gibi olduğunu söyledi. Bana bir öneriniz var mı? dedi. Kendisine; seçimi kazandığında birlikte çalışacağını ilan edeceğin iki doktoru ekibine alacak ve kampanya boyunca onlardan birini sağına diğerini soluna alarak esnafı, evleri, çarşı pazarı, kahvehaneleri birlikte dolaşacaksınız dedim. Aday toplantıdan gayet memnun ayrıldı. Sonucu mu merak ettiniz? Çift doktorla kampanya yürüten aday 2 kat farkla seçimi kazandı. Bir başka ilçede mevcut belediye başkanı iki dönem boyunca çok başarılı hizmetler yapar. Üçüncü dönem seçimlerinde rakipleri eleştirecek bir kusurunu bulamazlar. Bir aday uyanık davranır. Seçim kampanyası sırasında sürekli başkanın hizmetlerini över. "Başkanımızın şehrimize hizmetlerini inkar edemeyiz. Bir şey yapmadı dersek, gözümüze dizimize vurur. Evet çok hizmet etti ama, her şeyi kendisi mi yapacak? Bıraksın biraz da biz hizmet edelim" der. Bu sözler sEçmende olumlu etki yapar ve seçimi kazanır. Bu örneklerin ayrıntılarını ve seçim kazandıran taktiklerin daha fazlasını bu kitapta göreceksiniz.

Dünyaca ünlü antropolog Marshall Sahlins’in bu eseri, akademide ve toplumsal alanda büyük yankı buldu, tartışma yarattı. Yayımlanmasının ardından iki polemik kitabı ve birçok makale yazıldı. 1981’de yayımlanan bu önemli yapıt, nihayet Türkçeye kazandırıldı. Tarihsel Metaforlar, antropoloji ve sosyoloji bölümlerinde hak ettiği ilgiyi görecektir. Özgürlükçü antropolojinin öncü isimlerinden Marshall Sahlins’in “Tarihsel Metaforlar ve Mitsel Gerçeklikler” kitabı, antropoloji literatüründe önemli bir yere sahiptir. Sahlins, bu eserinde zor bir sorunun üstesinden gelmeye çalışır: Yapısalcı antropoloji, tarihsel değişimi açıklayacak bir çerçeve geliştirebilir mi? Kitabı ayırt edici kılan, teorik tartışmaya sıkışıp kalmadan bu soruyu yanıtlamasıdır. Kısa ve zor bir teorik bölümü tarihsel bir dönemin analizi izler: Kaptan Cook’un Hawai Adaları’na gidişi ve tanrılaştırılmasıyla başlayan olaylar, iki farklı kültür karşılaştığında ortaya çıkan tarihsel dönüşüm için eşsiz bir örnektir. Hawaili soylular, rahipler, sıradan kadın ve erkeklerin sömürgeci İngilizlerle ayrı ayrı kurduğu ilişkiler, yerleşik Hawai kategorilerini altüst eder. Sonunda, ilk Hıristiyan misyoner daha Adalar’a ayak basmadan, Hawili seçkinler geleneksel dini lağvederler. Yine de dönüşüm, verili bir yapının sürekliliği içinde meydana gelmiştir.