Eserlere Göre Listeleme

Sultan Vahideddin kaçtı mı, kovuldu mu? Cumhuriyetin alelacele ilan edildiğini iddia eden kimdi? Mustafa Kemal Paşa, kendisine halifelik teklif edilince ne cevap verdi? Ali Fuad Paşa, Mustafa Kemal Paşa'nın Çankaya'daki davetine neden katılmadı? Şeyh Said İsyanı'na hangi ülke destek verdi? Rauf Bey ve Karabekir Paşa, Atatürk'e düzenlenen suikasttan haberdarlar mıydı? Atatürk, İzmir Suikastı'nda yargılanan paşaları kimin hatırı için affetti? Serbest Cumhuriyet Fırkası bir tuzak mıydı? Türk kadınına siyasi hakları neden yaklaşık beş yıl içinde parça parça verildi? Henüz Millî Mücadele bitmemiş, vatan düşman askerlerinden arındırılmamıştı. Meclisteki muhalifler "Yunanlardan kurtulduk. Bakalım Mustafa Kemal'den nasıl kurtulacağız?" diye fısıldaşıyordu. Aynı günlerde Mustafa Kemal, Halide Edip’e “Yunanlardan sonra birbirimizle kavga edeceğiz, birbirimizi yiyeceğiz," diyordu. Kazanılan büyük zafer, iktidar mücadelesini sonlandıramamıştı. Rauf Bey, Lozan'dan dönen İsmet Paşa'yı karşılamaya gitmiyor, onunla görüşmekten kaçınıyordu. Barış imzalanması, savaşın bitmesi yeni çatışmalar doğurmuştu. Doğu Anadolu'da irtica körükleniyor, ayrılıkçı bir isyan çıkıyor, İzmir’de Mustafa Kemal Paşa'ya suikast tertip ediliyor; diğer yandan tüm engellemelere rağmen yurtta çağcıllaşma hareketi devam ediyordu. “Atatürk Dönemi İç Gelişmeleri”nde, yukarıdaki soruların cevaplarının yanı sıra, Millî Mücadele'den sonra saltanat ve hilafet yanlılarıyla, mürtecilerle, İttihatçılarla yaşanan iktidar mücadelelerini hatıralardan, dönemin şahitlerinin gözünden okuyoruz.

Sovyet Rusya ile Türkiye Cumhuriyeti (Mustafa Kemal Türkiye'si) arasındaki ilişkilerin kuruluşu ve gelişmesi konusu henüz bütün yönleriyle araştırılmamıştır. SSCB'nin yıkılışından sonra konuya farklı bir bakış açısıyla yaklaşılması ve Rus arşivlerindeki binlerce belgenin araştırmacıların istifadesine sunulması, XX. yüzyılın başlarında Sovyet Rusya ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerin kuruluşunu daha objektif bir şekilde ortaya konulmasını sağlamaktadır. Tarih boyunca Türkiye ile Rusya'nın en fazla yakınlaştığı 1920 - 30'lu yıllardaki gelişmelerin ve iki ülke arasındaki ilişkilerin objektif ve ilmi açıdan araştırılarak ortaya konulması, aslında iki ülke tarihçilerinin ortak çalışmalarıyla mümkün olabilecektir. Onlarca yıla yayılan Rus-Türk ilişkilerinin tarihi seyrini yorumlayacak bu tür çalışmalara olan ihtiyaç uzun dönemden beri hissedilmektedir. Bu bağlamda ümit ediyoruz ki, elinizdeki çalışma konuyla ilgili önümüzdeki dönemde yapılacak çalışmaların mütevazi bir başlangıcını temsil edecektir.

Türk-Amerikan İlişkileri ilk olarak XVIII. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika topraklarında bulunan eyaletlerle-ABD arasında kuruldu ve gelişti. Başlangıçta ticarî boyutta olan ilişkiler kısa sürede siyasî ve kültürel alanları da kapsadı. İlişkiler 1. Dünya Savaşı nedeniyle bir ara kesilse de, savaşın hemen akabinde ticarî alanda yeniden başladı. Savaştan sonra ticarî alanda yeniden kurulan ilişkileri siyasî alana taşımak hiç de kolay olmadı. Çünkü ABD’de yürütülen Türk düşmanlığı kampanyası nedeniyle iki ülkenin 1923’te Lozan’da yaptığı anlaşma Amerikan Senatosu’nda bir türlü onaya sunulamıyordu. Nihayet bu anlaşma 1927’de Senato’da onaya sunulduğunda ise, gerekli üçte ikilik oy çoğunluğu sağlanamadığından reddedimiş oldu. Bunun üzerine Türkiye ve ABD aynı yıl karşılıklı nota teatisi yoluyla siyasî ve diplomatik ilişkilerini tesis ettiler.

Atatürkümüz'ün düşüncelerini ve duygularını canlı olarak yaşatmayı amaçlayan bu kitapta, Atatürk'ün insani yönü belki de ilk kez böylesine içten bir anlatımla dile getiriliyor. Cumhuriyet'in kurucusunun büyük başarılara ulaşırken karşılaştığı güçlükler, kendisine karşı olanların varlığı ve bunların yarattığı engeller, ilk kez bu kadar açık bir dille anlatılıyor. Atatürk Düşünüyor, ulusal ve insani değerlerin yerini maddi değerlerle iktidar hırslarına bıraktığı ve Cumhuriyetimiz'in büyük tehditlerle karşı karşıya bulunduğu bu dönemde, değerli bir bilim insanımızın boğazında düğümlenen çığlıkları duyurma çabasıdır.