Ruh Üzerine

Aristoteles’in “can kitabı” Ömer Aygün'ün Eski Yunancadan çevirisi, önsözü, notları ve diziniyle Can Yayınları’nda. Aristoteles Ruh Üzerine adlı bu eserinde kendinden önce Homeros’tan başlayarak Pythagoras’çılara, atomculara ve Platon’a kadar benimsenen ruh anlatılarını bize aktarıyor ve eleştiriyor. Bu “temizlik”ten sonra Aristoteles kendi öğretisini anlatmaya başlıyor ve eski ruh anlatılarının yerine bir canlılık biliminin temellerini atıyor. Ölümden sonra ne olduğundan ziyade yaşarken ne olduğunu araştırıyor, dolayısıyla konusunu insanla, “nefs terbiyesi”yle veya psikolojiyle kısıtlamayıp bitkilerden Tanrı’ya uzanan bütün bir canlılık spektrumunu ele alabiliyor. “Ruh bir anlamda bütün var olanlardır... Ama ne anlamda? İşte bunu araştırmak gerekiyor.” (III, 8,431b21-24) Metnin çevirisinin yanında önsözü, notları, ek metinleri, elyazması listesi ve sözlükçesi, meraklı okurlar kadar konunun uzmanları için de ilgi çekici ve bilgilendirici. Ne de olsa Aristoteles’in Ruh Üzerine’si, Helenistik dönemden başlayarak Galenos fizyolojisinden tektanrılı dinlerin teolojisine ve bilim felsefesine kadar muazzam bir alanda okunup tartışılmış bir metin. Önsözünde Ömer Aygün’ün dediği gibi: “Bu kitap bir okuldur ve tartışmasını bilene okulun kapıları açıktır, çünkü bu kitap bir tartışmadır ve tartışma 2.400 yıldır sürüyor.”